Tagi

, , ,

Kiedy zacząłem się interesować pochodzeniem moich męskich przodków – Szczudłów, sugerowałem się mapą ich rozmieszczenia na terenie Polski. Widziałem, że najwięcej jest ich w Krakowskiem, więc naturalny był też domysł, że linię sejneńską Szczudłów zapoczątkował ktoś z południa Polski, spod Krakowa lub Tarnowa, kto osiadł w miejscu gdzie był w wojsku, może na placówce przygranicznej w Sejnach.

Gordejki

metryka z Olecka

Być może emigrant krakowski Szczudło wcześniej zamieszkał w Marggrabowej (Prusy Wschodnie – dziś Olecko), bo tam znajdujemy metryki z tym nazwiskiem z końca XVIII wieku, a jego potomkowie z czasem przemieścili się kilkadziesiąt kilometrów dalej; jeden do Raczek w kierunku Suwałk, drugi do Teolina pod Grodnem, trzeci do Kolnicy (lub Rzepisk) pod Augustowem. Te trzy miejsca odległe od siebie nie więcej niż 70 km kojarzą się z liniami, które mając to samo nazwisko współcześnie nic o sobie nie wiedziały.
Z czasem moja prosta teoria o rodowodzie z południa legła jednak w gruzach, gdyż znalazłem dokumenty, mówiące o obecności na tych ziemiach Szczudłów już w XVII wieku. Jeszcze bardziej sprawę zagmatwało badanie DNA, któremu poddał się mój ojciec Zygmunt Szczudło. Przyniosło ono informacje o … normandzkim pochodzeniu, a przy okazji dało podstawę do dalszych porównań z potencjalnymi krewniakami. Pochodzący z Raczek Jan Szczudło też poddał się badaniu, które przyniosło wstępne potwierdzenie, że linie z Raczek i Sejn mają wspólnego przodka.
Moja linia sejneńska Szczudłów jest już dobrze udokumentowana metrykami. Wiem, że zapoczątkował ją „mistrz profesyi tkackiej” Paweł Szczudło urodzony około 1810 roku w parafii Teolin koło Sopoćkin, który w 1832 roku stanął do ślubu z Marianną Gorczyńską. Odbył się on 28 lutego 1832 r. w Sejnach. Paweł Szczudło żył aktywnie i długo w wielu miejscowościach wokół Sejn. Zmarł w Zagówcu, wsi w której mieszkał najdłużej, w 1895 roku. Marianna Gorczyńska ur. ok. 1813 r. w Wensburgu (Prusy) była córką Pawła Gorczyńskiego i Marianny Kumrzyńskiej. Paweł Szczudło miał z pierwszą żoną co najmniej 8 dzieci, z których najstarsza była Paulina, najmłodszy mój pradziadek Adam Szczudło. Adam urodził się w 1847 roku (jako dziecko trzydziestoośmioletniego Pawła). W aktach parafii sejneńskiej jest notka o jego śmierci, która nastąpiła 18 listopada (wg kalendarza prawosławnego 1 grudnia) 1911 roku. O zmarłym napisano wtedy, że urodzony w Żegarach był ogrodnikiem lat 62 i pozostawił po sobie owdowiałą żonę Karolinę z domu Pietranis. Prawdopodobnie Paweł Szczudło (około 1840 r.) doraźnie przemieścił się z Zagówca, gdzie rodziła się większość jego dzieci, do Żegar. Żona Adama, Karolina z Pietranisów zmarła 1 maja 1927 roku, o czym świadczyć przed urzędnikiem kościelnym „…stawił się Jan Szczudło lat 29, syn zmarłej, ogrodnik (mój dziadek – przypis A.Sz.) i Franciszek Pietranis lat 65 ogrodnik z Łumbi. Umarła na miejscu swego urodzenia i zamieszkania Karolina Szczudłowa lat 75, ogrodnica, córka Marcina i Anny Pietranisów, wdowa.” (Marcin Pietranis z Zagówca syn Piotra i Krystyny zmarł 2/15.02.1909 r., w wieku 76 lat).
Stałe zainteresowanie wszystkimi osobami, używającymi nazwiska Szczudło pozwoliło mi znaleźć nową linię kojarzącą się z Grodnem, a że Grodno leży ledwie 25 km od Sopoćkin, miejsca pochodzenia mojego najstarszego przodka, przypuszczam, że jesteśmy krewniakami.
Aktualnie odkryłem, że Szczudłowie grodzieńscy wcześniej pochodzili z Druskiennik (dziś na terenie Litwy), co jeszcze bardziej uwiarygodnia przypuszczenie, że i linia grodzieńska może mieć wspólnego przodka z pozostałymi. Wszak odległość Druskiennik od Sejn, obu miejscowości wówczas położonych na terenie jednego państwa, wynosi w prostej linii ledwie 35 km.

Piotr_Szczudlo_cemetery

Tak więc na dziś w kręgu „podejrzeń” o pokrewieństwo są cztery linie; augustowska, sejneńska, raczkowska i druskiennicka (grodzieńska). Dowodzić tego można głównie poprzez badanie DNA, gdyż w burzliwej historii pogranicza wiele dokumentów zginęło. Najskromniejsze możliwości pozyskania dokumentów dotyczą parafii w Raczkach, które spłonęły w pożarze.
Moja znana linia męska to: Andrzej ur. 1954  Zygmunt ur. 1926  Jan (1899 – 1970)  Adam (1847 – 1911)  Paweł (ok. 1810 – 1895)  Andrzej (? – ?)

Foto: nagrobek Szczudłów z Raczek.